Kaynağın Kirlenmesi-Toplumların Bilgi Zehirlenmesi ve Çöküşe Giden Yol
Bir toplumun kaderini belirleyen şey, yalnızca yöneticileri ya da kanunları değildir. O toplumun en derin damarlarında akan bilgi nehridir. Bilgi, insan aklının pusulasıdır. İnsan neye inanırsa ona göre yaşar, neyi doğru kabul ederse ona göre davranır. Ve eğer bilgi kaynağı kirli ise, o toplumun aklı bulanır, vicdanı çürür ve değerleri yerle bir olur.
Bugün yaşadığımız çağ, bilginin asıl anlamını kaybettiği, kitlelerin sistemli bir şekilde bilgi kirliliğiyle manipüle edildiği, bilgi kaynaklarının tek merkezli hale getirildiği bir çağdır. İşin en ürkütücü yanı ise, toplumun büyük kesiminin bunu fark etmemesi ve tam tersine, bu tek merkezli kaynaklardan gelen bilgiyi ilahi bir hakikatmiş gibi sahiplenip savunmasıdır. Burada sadece bir bilgi sorunu değil, akıl tutulması, sorgusuz itaat ve bilinç körelmesi vardır.
Tek Merkezden Bilgilendirme Felaketi
Toplumlar için en tehlikeli şey, bütün bilgilerin tek bir merkezden ve onun onayladığı çerçeveden akmasıdır. Bu merkez; bir medya grubu olabilir, bir siyasi iktidar, bir ideolojik yapı, hatta bazen toplumsal algıyı yöneten birkaç sermaye baronu bile olabilir. Önemli olan bu merkezin halk üzerindeki etkisi ve kitlelerin buna nasıl iman derecesinde bağlandığıdır.
Tarihte nice toplum, bu hatanın bedelini ödemiştir. Nemrutlar, Firavunlar, diktatörler hep aynı yöntemi kullanmıştır: Bilgi kaynaklarını ele geçirmek, sorgusuz itaat talep etmek ve farklı sesleri hain ilan etmek. Bugün yaşadığımız da farklı değildir. Modern teknolojiyle, algoritmalarla, ekranlar aracılığıyla, kitlelerin aklı esir alınmış, vicdanı susturulmuş ve ruhu edilgenleştirilmiştir.
Toplumun Bilgiyle Zehirlenmesi
Bilgi en kıymetli şeydir, ama kirlenirse en tehlikelisi olur. İnsan doğru bilgiyle yükselir, yanlış bilgiyle helak olur. Bugün ekranlardan, sosyal medyadan, haber kanallarından, gazete köşelerinden, resmi açıklamalardan akan bilgi; çoğunlukla manipüle edilmiş, doğruluğu denetlenmemiş, çıkar odaklı ve algı yönetimi için servis edilen içeriklerden ibaret. Halk ise bunu hakikatmiş gibi kabul ediyor.
Bir toplum neye inanırsa ona dönüşür. İşte korkunç olan da budur. Toplumu zehirleyen bu bilgi kanalları, insanların zihinlerini programlıyor. Kimin dost, kimin düşman olduğuna onlar karar veriyor. Gerçek ne, adalet kimde, zulüm nerede kimse araştırmıyor. Çünkü bilgi kaynağı tekleşmiş. İnsanlar kendi düşünen, araştıran, sorgulayan akıllarını rafa kaldırmış. Artık tek tip düşünen, aynı cümleleri tekrar eden, ezberle konuşan bir toplum tipi oluşmuş durumda.
Farklı Düşünenin Düşman İlan Edilmesi
Bir toplumda en korkulması gereken şey; herkesin aynı şeyi düşünmesi değil, farklı düşünenin düşman ilan edilmesidir. Çünkü bu, çürümenin açık işaretidir. Bugün farklı bakan, farklı yorum yapan, sistemin hatalarını gösteren, zulme ses çıkaran, iktidarın ve otoritenin yanlışlarını dile getiren herkes “hain”, “bölücü”, “fitneci” ilan ediliyor.
Oysa gerçek hakikat arayıcıları, her dönemde azınlık olmuştur. Ve hakikati söyleyenler, çoğunluk tarafından taşlanmıştır. Zira hakikat, kalabalıkların değil, adaletin, vicdanın ve Allah’ın yanında olanların işidir.
Duayı Bile Gösteriye Dönüştüren Toplum
Dua artık kameraların önünde, gözyaşı dümenciliğine, samimiyetsiz aminlere dönüşmüş durumda. Oysa dua, insanın yüreğinde bir depremdir. Kendi içini silkelemedikçe, zulme karşı çıkmadıkça, adaleti talep etmedikçe edilen dua göğe yükselmez. Duanın kabul olması için dua edenin de sorumluluğunu üstlenmesi gerekir.
Yüreklerde sarsıntı olmadan, hayatını değiştirmeden, zulme susarak, haksızlığa göz yumup sonra elleri açıp “Allah’ım yardım et” demek; vicdanı felç olmuş toplumun ibretlik hâlidir. Ve bu, Allah katında değer taşımayan bir yüzeyselliğe dönüşür. Nitekim Kur’an şöyle der:
“De ki: Duanız olmasa, Rabbim size ne diye değer versin ki?” (Furkan/77)
Asıl Çözüm Nerede?
Çözüm; o tekelleşmiş bilgi kaynaklarının kırılmasında, her aklın kendi araştırmasını yapmasında, toplumun yeniden hakikati arama gayretinde yatıyor. Bunun yolu:
-
Tevbe ve Dua: Samimi, içten, gösterişten uzak, gerçek bir dönüş duası. Önce kendimize sonra topluma.
-
Fikri Direniş: Zulmü alkışlamamak, yanlış bilgileri reddetmek, sorgulamak, okumak, öğrenmek.
-
Bağımsız Bilgi Ağları: Halkın, bağımsız, tarafsız bilgi kaynaklarını çoğaltması, yerel inisiyatiflerin kurulması.
-
Düşünce Çeşitliliği: Farklı görüşlere tahammül etmeyi, onları hain gibi görmemeyi öğrenmek.
-
Adalet Talebi: Herkes için adalet isteyen, güce değil hakka dayalı bir toplumsal sistem.
Doğru ile Yanlışın Ayrışması
Bugün yaşananlar bir ayrışmadır. Doğru ile yanlış, samimi ile sahte, mazlum ile zalim arasındaki çizgi belirginleşiyor. Ve bu ayrışma Rabbani bir takdirdir. Kim gerçekten neye inanıyor, kim kimin yanında duruyor belli olacak.
O yüzden kurtuluşun tek yolu, Allah’a yönelmek, tevbe etmek, samimiyetle dua etmek, zulmü teşhir etmek ve hakikati savunmaktır. Kameralar önünde değil, gece kimse görmezken secdede, kalpten kalbe, samimi dualarla…
Yaratan Katında Yazılan Defter
Bir toplum kendi içini değiştirmedikçe, Yaratan yazgıyı değiştirmez. Zira Kur’an’da şöyle buyrulur:
“Bir kavim kendinde olanı değiştirmedikçe, Allah onlarda olanı değiştirmez.” (Ra’d /11)
Öyleyse gerçek kurtuluş; önce kendi nefsini temizleyerek, sonra zulme, haksızlığa, bilgi kirliliğine karşı fikri ve fiili mücadeleyle mümkündür.
Bekleyip Göreceğiz
Evet… Alemlerin Rabbi en güzelini yapar. Biz adaleti talep edenlerin safında durup, zulme karşı susmayanlardan olalım yeter. Sonuç O’nun işidir. Ve bekleyip göreceğiz. Ama bekleyiş; susarak değil, dua ederek, çalışarak, hakikati savunarak, zulme karşı durarak olacak.
Çünkü karanlık ne kadar yayılırsa yayılsın, bir mum bile aydınlatır. Ve hakikat, hiçbir zaman karanlıkta kalmaz.
Erol Kekeç/22.04.2025/Sancaktepe/İST
